Een nieuwe Ouder voor het Vrije Kind;
Sissy Hamers en Pierre Sebregts
Patiënten met persoonlijkheidsstoornissen onderhouden intern vaak een
dialoog waarin ondermijnende en destructieve boodschappen worden
gegeven die het disfunctioneren op diverse gebieden in gang zetten.
Deze boodschappen zijn afkomstig van het superego waar negatieve
ervaringen in relaties met belangrijke anderen uit de
ontwikkelingsgeschiedenis via identificatie en introjectie opgeslagen
liggen.
De Transactionele Analyse biedt een model om het superego en de
boodschappen die het geeft in kaart te brengen en voorts therapeutische
methodieken om de ondermijnende dialoog te vervangen door een
permissieve dialoog. Een positieve werkrelatie waarin de therapeut
holding biedt en een constructief voorbeeld is voor de patiënt, is van
groot belang.
Leidinggevende leert vooral door ervaring;
Sari van Poelje
Investeringen in leiderschapsopleidingen zijn niet altijd rendabel.
Leidinggevenden blijken vooral te leren van werkervaring. Hoe kun je
ervaringsgericht leren effectief vormgeven?
Het ontwikkelen van leiderschap is meer dan ooit cruciaal, in deze tijd
van technologische veranderingen, felle concurrentie en deregulering.
De groeiende uitgaven van organisaties aan management development (MD)
blijken echter niet altijd evenveel op te leveren voor het leren van
leiderschap.
Leren is te definiëren als een relatief stabiele gedragsverandering die
voortkomt uit ervaring. Voor een verbetering van het rendement van MD
moeten de volgende vragen worden beantwoord:
- Waar leren leidinggevenden echt van?
- Hoe koppel je werkervaring aan gedragsverandering?
- Welke randvoorwaarden ondersteunen het leren van leiderschap?
- Hoe kan je effectief ervaringsgericht leren vormgeven?
De effectiviteit van Transactionele Analyse: een internationale studie;
Moniek Thunnissen
In het TAJ van januari 2002 verscheen een zeer lezenswaardig artikel
van Ted Novey: "Measuring the Effectiveness of Transactional Analysis:
an International Study". Het artikel is een weerslag van een onderzoek
dat Novey een aantal jaren geleden opzette, en waaraan uiteindelijk 27
TA therapeuten uit acht verschillende landen hebben meegewerkt. De
opzet van het onderzoek is ontleend aan een studie van de Amerikaan
Martin Seligman in 1995 die een soort consumentenonderzoek hield naar
het effect van " therapie" . In de nu volgende samenvatting bespreek ik
het artikel van Novey en geef enkele kritische kanttekeningen.
Psychosomatiek en Transactionele Analyse;
Moniek Thunnissen
De gezonde ontwikkeling en hoe het mis kan gaan.
Ten onrechte wordt vaak uitgegaan van een scheiding tussen lichaam en
geest. Als iemand met b.v. rugpijn bij een dokter komt, en deze kan
geen "lichamelijke" oorzaak voor de pijn vinden, is de conclusie vaak
dat het "dus psychisch zal zijn". Zo eenvoudig ligt het niet.
Het lichaam is de plaats waar elke ziekte, pijn of klacht zich
afspeelt. Over de oorzaken van ziektes tasten we nog vaak in het
duister. Zelfs bij zoiets simpels en duidelijks als een
blindedarmontsteking blijft de vraag waarom die persoon op dat moment
die ontsteking krijgt, vaak onbeantwoord. Het antwoord: bacteriën
veroorzaken ontstekingen, is nog steeds onbevredigend; veel van
dergelijke bacteriën leven gewoon in iemands lichaam ("commensale
bacteriën") en alleen onder bepaalde omstandigheden (verminderde
weerstand b.v.) veroorzaken ze een klinisch ziektebeeld. En waardoor
wordt deze verminderde weerstand veroorzaakt? En is dat de enige
oorzaak of spelen nog andere factoren mee? Elke vraag roept weer nieuwe
vragen op....
Pythagoras “Model als hulpmiddel”;
Anne-Marie Linnekamp
Sinds 1993 gebruik ik regelmatig een zelf ontwikkeld model waarin ik
samen met mijn cliënt in kaart breng hoe iemands Script eruit ziet. Ik
sluit ook vaak met behulp van ditzelfde model een contract af. In dit
artikel wil ik uitleggen hoe het model voortkomt uit een theorie en de
volgende keer laten zien hoe je ermee een Script in kaart kunt brengen
en hoe het als ondersteuning voor het afsluiten van een contract kan
dienen.
Op weg naar een TA opleiding voor het werkveld “Organisatie”;
Joost Levy
In dit artikel beschrijf ik kort wat er allemaal komt kijken bij het
opzetten van een ontwerp voor een TA opleiding. Mijn doel hierbij is
tweeledig:
Ten eerste wil ik lezers stimuleren om ook de handschoen op te pakken,
een opleiding te volgen en wellicht met een erkenning als TA opleider
bij te dragen aan een brede verspreiding en breed draagvlak voor TA in
Nederland. Ten tweede wil ik informatie geven over de opleiding die in
januari 2004 start: "Ontwikkelingsgerichte Transactionele Analyse in
Organisaties" om daarmee mensen te interesseren voor dit leertraject.
Tevens geef ik informatie over de constructie van het leermodel door
gebruik te maken van de leercyclus van Kolb. Wellicht geeft dat voor
collega's die trainingen geven een aanvulling op hun denken over de
constructie van leeractiviteiten.
Werkwijze met de Dramadriehoek en de Winnaarsdriehoek;
Roos Ikelaar
Een groot hulpmiddel is voor mij de combinatie van Dramadriehoek en de
Winnaarsdriehoek. Voor mijn persoonlijk gedrag, maar vooral ook in mijn
werk en voor mijn cliënten. Het overgrote deel van mijn werk bestaat
uit het coachen van managers in bedrijven en instellingen. Dat doe ik
groepsgewijs en individueel. Daarnaast coach ik intervisiegroepen van
mensen die een opleiding volgen aan Nijenrode University.
Er is niet altijd plaats en gelegenheid om dieper op TA in te gaan. Het
mooie van deze driehoeken is dat ze goed te gebruiken zijn zonder
kennis te hebben van andere TA concepten.
Dit artikel gaat over hoe ik met de driehoeken werk en waar en waarom ik mijn eigen aanpassingen heb gemaakt.
De opbouw en de ontwikkeling van de hersenen, deel 1;
Moniek Thunnissen
Waarom zouden wij iets willen weten van de opbouw van de hersenen.
Opbouw, structuur en functie van de verschillende onderdelen van de hersenen.
Tijdens de Internationale TA conferentie in Utrecht in juli 2002 was
een van de keynote sprekers James Allen, een Amerikaanse psychiater en
TA professional, die een boeiend verhaal hield over de structuur en
functie van de hersenen. Echter, ik was niet de enige die het verhaal
moeilijk te volgen vond… Ik besloot een verslag van zijn verhaal te
maken, maar omdat een aantal van zijn onderwerpen erg beknopt aan bod
kwam, ging ik het een en ander verder uitdiepen. Van het een kwam het
ander, en opeens was er een lijvig stuk ontstaan, voldoende voor vier
artikelen in Strook. Ik hoop dat de lezers niet afgeschrikt worden door
het onderwerp; ik heb getracht het soms wel ingewikkelde materiaal zo
helder mogelijk te beschrijven. Door de voorbeelden wordt de verbinding
met de praktijk steeds duidelijk gemaakt.
De opbouw en de ontwikkeling van de hersenen, deel 2;
Moniek Thunnissen
Waardoor onderscheiden de verschillende individuen zich van elkaar.
Zoals we in het eerste artikel gezien hebben, is de opbouw van de
hersenen globaal bij alle mensen hetzelfde. Door het hersenonderzoek
dat de laatste jaren mogelijk is, kunnen we veel beter definiëren welke
hersengebieden welke functie hebben. De verschillen tussen mensen zijn
niet zozeer gelegen in een andere anatomie van de hersenen, maar in de
verschillen in de verbindingen tussen de delen van de hersenen. In dit
artikel gaan we nader op deze verbindingen, de neurale netwerken, de
neuronen en de neurotransmitters, in.
Tolerantie in termen van TA;
Roland Leeflang
Nederlanders zien zichzelf graag als tolerant volk. Onderzoek wijst uit
dat driekwart van de Nederlanders vindt dat Nederlanders tot op zekere
hoogte tolerant zijn. Het merendeel van de allochtonen, bijvoorbeeld
ruim 80% van de Turken, is het met hen eens (Leeflang 2003: 87). Anders
dan de autochtonen vinden zij echter dat tolerantie geen gunstige
gevolgen heeft voor de onderlinge verhoudingen. Als je ernaar kijkt
door de ogen van iemand die getolereerd wordt zie je kennelijk iets
anders dan degene die tolereert. Met het verschijnsel tolerantie is dus
iets merkwaardigs aan de hand.
Kernkwadrant, enneagram en TA;
Henk Trimp
In deze bijdrage leg ik een relatie tussen TA en enkele in het
opleidingsveld veel gebruikte modellen. De bagage van (communicatie)
trainers bevat meestal diverse modellen ontleend aan (of later ingebed
in) de leerpsychologie, ontwikkelingspsychologie en arbeids- en
organisatiepsychologie. Er zijn raakvlakken tussen deze modellen en TA
concepten. Twee van deze modellen, het Kernkwadrant van Ofman en het
Enneagram van Gurdjieff en Ichazo wil ik hier bespreken. Daarbij leg ik
een relatie met concepten uit de Transactionele Analyse aan de hand van
een toepassing zoals gebruikt in een coachingtraject.
Hoe je als koe een haas kan vangen;
A.C.G. Hoenderboom
Projectieve identificatie bezien vanuit de Spelanalyse
Na kort iets over projectieve identificatie en de speltheorie de revu
te laten passeren, volgt hoe projectieve identificatie in de analyse
van een spel te herkennen en te begrijpen is.
Aan de hand van voorbeelden en een casus zal voorgaande inzichtelijk
gemaakt worden. De conclussie is dat speltheorie en projectieve
identificatie complementair zij en dat het in ons voordeel is daar
gebruik van te maken.